برای سخن گفتن در مورد هر شخصیتی باید موارد متعددی لحاظ شود. یکی اینکه چه ضرورتی درباره این شخصیت وجود دارد، دیگر اینکه این شخصیت چه جایگاهی دارد و در نهایت اینکه در چه زمانی این صحبت مطرح می شود. این قلم در این نگارش تحلیلی به دنبال آن نیست که ثابت کند آیت ا… هاشمی  رفسنجانی فردی بی گناه و عاری از خطا بوده است. وقتی حضرت آدم (ع) هم عاری از خطا نیست و وقتی فرزندان حضرت آدم (ع) دست به قتل می زنند، صحبت کردن از بی خطایی و بدون اشتباه بودن انسانها و یا یک فرد محلی از اعراب نخواهد داشت. برای بررسی سوابق زندگی آیت ا… هاشمی، بهتر است زندگی او در سالهای دور بررسی شود.تحلیل گران عوامل پیروزی انقلاب را پنج گانه ای شامل: حضرت امام خمینی (ره)، مردم، روشنفکران میانه، علمای حق طلب و گروههای سیاسی مخالف شاه می دانند اما عنصر کلیدی یعنی عامل ششم این پنج گانه، یعنی هماهنگ کننده و برنامه ریز دولت بعد از فردای پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی است. در واقع اگر کسی کوچکترین شناختی نسبت به انقلاب اسلامی و چگونگی پیروزی آن داشته باشد، از نقش غیر قابل انکار آیت ا… هاشمی رفسنجانی در آن سخن بسیار خواهد گفت.اگر کسی کتاب«امیر کبیر، قهرمان مبارز با استعمار» نوشته آیت ا… هاشمی رفسنجانی را مطالعه کند، متوجه می شود که ایشان از چند سال قبل برای حکومت بعد از انقلاب نقشه و برنامه داشته اند. برای بررسی این انقلاب باید سه مقطع تاریخی را مورد توجه ویژه قرار داد. یکی دوران انقلاب که ایشان همانطور که اشاره شد، نقشی بی بدیل در آن داشتند و همواره یاور مالی، روانی وفکری حضرت امام خمینی (ره) بودند. مرحله دوم، دوران دفاع مقدس است که ایشان در بسیاری از پیروزی های دوران دفاع مقدس با سخنرانی های موثر در نماز جمعه مقدمات فتح رزمندگان کشور را فراهم کردند و مرحله سوم در دوران سازندگی که با تلاش فراوان سعی در کمرنگ کردن آثار جنگ تحمیلی در کشور داشتند. آیت ا… هاشمی رفسنجانی شناسنامه این انقلاب است و همانطور که امام (ره) گفته،« این نهضت زنده است تا هاشمی زنده است» همه به ایشان و نقش شان در انقلاب اسلامی اشاره می کنند. اما مساله این است که چرا در موقعیت هایی، برخی افراد به ایشان هجمه می برند البته در ابتدا اشاره شد که آیت ا… هاشمی رفسنجانی هم قابل نقد شدن است و این نقدها همیشه بوده و باید باشد اما انگ زدن و تهمت زدن، رفتار صحیحی نیست. این رفتار در زمانی که کشور به آرامش نیاز دارد، به سود هیچ فرد یا گروهی نخواهد بود. این که امروز هر اتفاقی که در هر نقطه جهان رخ می دهد را به آیت ا… هاشمی رفسنجانی ربط بدهند، رفتار صحیحی نیست. امروز آیا واقعا مشکل کشور ما آیت ا… هاشمی رفسنجانی بود یا تحجر؟ یا تورم و فشارهای اقتصادی که بر گرده مردم سنگینی کرده و بر زندگی همه آنها اثر گذاشته است؟ اظهارات مفید آیت ا… هاشمی رفسنجانی که مردم را به سمت آرامش رهنمون می کرد را کدامین عقل سلیم انکار می کند؟ همگان شاهد بودند در برخی سالها و دوره ها  که آیت ا… کمترین حضور را در نهاد قدرت داشته و دولت و مجلس دربست در اختیار اصولگرایان بود، چه مشکلات و مسائلی پدید آمد. وقتی ایشان با فداکاری در انتخابات ثبت نام کردند و بنا به دلایلی عدم احراز صلاحیت ایشان اعلام شد، باز هم رفتاری را از وی دیدیم که تنها از شخصی چون او انتظار می رفت. ولی آیت ا… هاشمی رفسنجانی وبسیاری از اصلاح طلبان ، بزرگان اصلاحات وهمچنین بسیاری از شخصیت ها و علمای میانه رو  بعد از آن ماجراها از آقای دکتر روحانی حمایت کردند و سبب شد طی  مدت کوتاهی تلاش های همه جانبه و شبانه روزی رقیبان شکست بخورد.