تحریرمحل نزاع پروژه سد لاسک سدلاسک که مطالعاتش از دهه ٣٠ شروع شد در سال ٩٨ کلنگ آن توسط مقامات به زمین زده شد. این کلنگ خیلى هم بى سر و صدا نبود.مخالفین سد ،از سازمان هاى مردم نهاد زیست محیطى تا شوراى روستا ،از رسانه هاى نوشتارى تا شبکه هاى اجتماعى ،از نیروهاى اجتماعى تا گیلان پژوهان همه و همه دست به کار شدند تا نگذارند نگرانى هاى زیست محیطى و اجتماعى آنان در لابلاى صداى زمخت کلنگ آهنى گم شود.
الف-توصیفى کوتاه از جلسه: پژوهشگده گیلان شناسى در اقدامى در خور تحسین در جلسه اى که در ٢١ اردیبهشت تشکیل شد سعى کرد تقریبا همه عوامل ذیمدخل در سد لاسک را دور هم جمع کند . در این جلسه از عوامل ساختار بروکراتیک موضوع یعنى آب منطقه اى ، سازمان محیط زیست ، شرکت مشاور طرح بودند تا سازمان هاى مردم نهاد ، پژوهشگران و علاقمندان به موضوع.
مخالفین سد در کل چهار موضوع اصلى را مطرح کردند: ١- اثرات سد بر تالاب انزلى ( اثرات تخریبى) ٢- تخریب در حدود ٩٣ هکتار از جنگل هاى منطقه ٣- اثرات تخریبى بر شالیزار هاى محدوده اجراى سد ۴- بلاتکلیفى حدود ١٧٩ خانوار ساکن در محدوده اجراى سد و به زیر آب رفتن سه روستاى منطقه۵- امکان تحقق تامین آب که سد لاسک بدان منظور طراحى شده از طرق دیگر غیراز سد سازى
مجموعه اجرایى سد اعم از دستگاه هاى حاکمیتى مانند سازمان آب منطقه اى و سازمان محیط زیست و شرکت مشاور در مقام پاسخگویى به محور هاى نگرانى مطرح شده توانستند در خصوص موضوع تالاب انزلى پاسخ مستدل ارایه دهند اما در خصوص اثرات تخریب جنگل هیچ پاسخى ندادند و در موضوع وضعیت روستاهاى درگیر با سد مشخص بود تا این مدت تعامل مناسبى با روستائیان منطقه نداشتند.
ب-تحلیلى کوتاه از مباحث جلسه:
١- سازمان آب منطقه اى علیرغم داشتن اطلاعات خوب در دفاع از پروژه سد لاسک نتوانست داشته هاى فنى ،اقتصادى خود را سازمان دهى کند و ارایه دهد
٢- اساساً پروژه هاى در این سطح داراى چندین گزارش تحلیلى هستند. مدیران سازمان آب منطقه اى و شرکت مشاور اگر بطور مختصر یک گزارش در قالب پاورپوینت بر مبناى گزارش تحلیلى فنى، گزارش تحلیل زیست محیطى، اقتصادى و اجتماعى ارایه میدادند خیلى مى توانست در اقناع سازى بحث کمک کند
٣- پروژه هایى که ابعاد وسیع زیست محیطى و اجتماعى دارند بطور منطقى ساختار هاى بروکراتیک در عین توانمند سازى ظرفیت فنى پروژه از اقناع سازى سازمان هاى مردم نهاد غافل نمى شوند و تلاش مى کنند اسناد بروکراتیک خود را در اختیار آنان قرار دهند. آنچه مشخص شد این بود که ساختاربروکراتیک پروژه یعنى سازمان آب منطقه اى و سازمان محیط زیست یا نخواسته اند و یا نتوانسته اند اسناد مطالعاتى مورد نیاز پروژه را در اختیار منتقدین قرار دهند . بنظر میرسید متولیان پروژه اگر گزارشات تحلیل زیست محیطى و اقتصادى را به سهولت در اختیار قرار میدادند فضاى منتقدین امروز تلطیف تر مى شد
۴- امروزه در جهان موضوع فعال سازى حوزه هاى اجتماعى پروژه بسیار اهمیت دارد به نحوى که در “مطالعات مددکارى کار با جامعه” بحث هاى مفصلى در مورد اقناع سازى و توانمند سازى جامعه هدف ( در این پروژه روستائیان درگیر با سد لاسک) وجود دارد. بنظر میرسد سازمان آب منطقه اى برنامه منسجم و هدفمند براى اقناع سازى ، توانمند سازى ساکنین روستاهاى درگیر با پروژه نداشته است
ج- و چند پیشنهاد: ١-استاندارى و سازمان برنامه و دو سازمان درگیر با موضوع یعنى آب منطقه اى و محیط زیست اسناد مطالعاتى پروژه را به خصوص در حوزه زیست محیطى و اقتصادى را بهینه سازى کرده و در قالب قابل قبول در اختیار و دسترس قرار دهند
٢- معاونت عمرانى استاندارى با همکارى سازمان آب منطقه اى و سازمان هاى ذیربط دیگر مانند بنیاد مسکن و جهاد کشاورزى نقشه عملیاتى تعیین وضعیت اسکان و اشتغال ساکنین سه روستاى درگیر در پروژه را مشخص کنند.
٣- ساکنین روستاهاى درگیر با پروژه تصویر درستى از پروژه ندارند علاوه بر توانمند سازى ساکنین این روستاها به لحاظ ذهنى نیز باید فرایند اقناع سازى در مورد آنان نیز انجام پذیرد
۴- موسسات مردم نهادى که منتقد پروژه هستند با تعادل بخشى و همسطح کردن ادعاهاى همه مخالفین پروژه مى توانند کمک موثرى براى تصمیم سازى مناسب داشته باشند