‘پیتر جنکینز’ که در سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶ نمایندگی انگلیس در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را بر عهده داشت روز سه‌شنبه در گفت ‌و گویی گفت: به نظر من دو تعهدی که توسط آقای روحانی ذکر شدند، به ‌خوبی و با دقت انتخاب ‌شده‌اند. حداقل به این دلیل که چندین هفته یا چند ماه ممکن است طول بکشد که بازرس‌ها بتوانند آن را تائید کرده و بگویند ایران حدود ۳۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده با درصد پایین یا مقدار بیش از میزان توافق شده آب‌سنگین در اختیار دارد.
وی بابیان اینکه ایران با این تصمیم یقیناً از برجام خارج نشده افزود: ایران تعهدات زیادی در برجام دارد و این دو موضوع غیر حساس را انتخاب کرده که تازه آن‌هم زمان زیادی لازم است که بشود تائید کرد آیا همکاری کرده یا نه.
جنکینز در خصوص نظرش درباره واکنش سایر امضاکنندگان برجام به تصمیم ایران، پاسخ روسیه را پسندیده‌تر از پاسخ سه قدرت اروپایی ارزیابی کرد. وی گفت: ‘به نظر من روس‌ها بهترین واکنش را نشان دادند.’
وی اظهار داشت در یادداشت روسیه سعی شده که وضع ایران درک شود و از اینکه نهایتاً مجبور به این کارشده ابراز تأسف شده است. به گفته وی همچنین در خاتمه یادداشت روسیه از ایران خواسته ‌شده رفتار بسیار محتاطانه‌ای در پیش بگیرد.
این دیپلمات اسبق انگلیسی در ادامه تصریح کرد: ‘اما از اظهارنظر اروپایی‌ها خوشم نیامد.’ وی از زبان نامناسب بیانیه اروپا که در آن ایران را به «باج‌ خواهی» متهم کرده، انتقاد و تأکید کرد طرفی که در حال باج‌خواهی از بقیه طرف‌ها بوده و امکان ادامه حیات برجام را از آن گرفته، آمریکاست.
وی در پاسخ این پرسش که با توجه به مهلت ۶۰ روزه اعلام‌ شده توسط ایران، پاسخ اروپایی‌ها را چگونه پیش‌بینی می‌کند؛ گفت: به نظر من در این فاصله، بسیار برای اروپایی‌ها سخت است که بتوانند لایه دوم و فرامرزی تحریم‌های آمریکا را نادیده بگیرند.
این دیپلمات اسبق انگلیسی با یادآوری جریمه‌های سنگین و گاه چند میلیارد دلاری آمریکا علیه شرکت‌ها یا بانک‌های معامله‌کننده با ایران خاطرنشان کرد: اروپا به دلیل قوانین تجارت آزاد در موقعیتی نیست که بتواند به شرکت‌های خصوصی فشار بیاورد که با ایران معامله کنند. به گفته وی در این کشمکش، شرکت‌های اروپایی نفع خود را در دوری گزیدن از خطر جریمه‌های آمریکا می‌بینند.
جنکینز درزمینهٔ احتمال برپایی جلسه شورای امنیت در این زمینه و موضع اروپایی‌ها برای فشار به آمریکا گفت: اروپایی‌ها تابه‌حال از یک کار طفره رفته‌اند و آن‌هم تهدید به‌تلافی کردن است؛ یعنی اینکه بگویند اگر شما (آمریکا) ما را جریمه کنید ما هم راهی برای جریمه کردن شرکت‌ها و حتی دولت آمریکا پیدا خواهیم کرد.’ وی بابیان اینکه باور ندارد این تهدید برای تغییر رفتار کافی باشد اظهار داشت که اروپایی‌ها به‌شدت از چنین انتخابی طفره رفته‌اند.
این دیپلمات اسبق انگلیسی در مورد اعزام ناو هواپیمابر آمریکا به خلیج‌فارس اظهار داشت که از دید وی، این‌یک اقدام روتین بوده اما از طرف دولت ترامپ به‌عنوان یک حرکت خارق‌العاده برای اعمال فشار بر ایران نمایش داده شد.
وی با ابراز نگرانی از اینکه همیشه احتمال یک حادثه در خلیج‌فارس وجود دارد گفت: چنین حوادثی احتمالاً باعث می‌شود آمریکایی‌ها ایران را متهم کرده و بهانه‌ای برای حمله به آن کشور به دست بیاورند. اما به نظر من این‌گونه مسائل باید در شورای امنیت مطرح‌شده و این شورا به‌صراحت به آمریکا بگوید که مایل به استفاده از زور علیه ایران نیست.
جنکینز در همین حال تصریح کرد: ایران نه تهدیدی برای آمریکا است و نه خطری برای متحدین آن محسوب می‌شود که بشود با آن حمله نظامی را توجیه کرد.
او در پاسخ به سؤالی درباره اراده طرف‌های باقی‌مانده در برجام برای فشار به آمریکا و وادار کردن آن به اجرای تعهداتش گفت: ‘هنوز نه و خیلی اسباب تأسف است. هنوز هیچ محکومیتی (علیه آمریکا) برای نقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت صادر نشده است.’
این دیپلمات اسبق انگلیسی ادامه داد: ‘من چند روز پیش با یک دیپلمات اروپایی این موضوع را مطرح کردم. او به من گفت که ما هنوز مطمئن نیستیم که آمریکا واقعاً قطعنامه ۲۲۳۱ را نقض کرده باشد.
جنکینز با اشاره به تفاوت فنی نقض با تخطی گفت: شاید آمریکا قطعنامه را نقض نکرده باشد اما حتماً از آن تخطی کرده است.
وی ادامه داد: همان‌گونه که اروپایی‌ها ایران را برای عدم رعایت بندی از قطعنامه که با جمله «دعوت می‌شود» شروع‌شده، متهم به تخطی می‌کنند باید آمریکا را نیز بر همین اساس متهم کنند.
این دیپلمات اسبق انگلیسی توضیح داد، در ماده دوم قطعنامه مزبور از همه طرف‌ها «دعوت» می‌کند، ازجمله آمریکا، که از اجراشدن برجام حمایت کنند.
وی تصریح کرد اگر آمریکا قطعنامه را نقض نکرده باشد، دست‌کم آن از آن تخطی کرده است.
وی درباره این سؤال که در برابر چراغ سبز رئیس‌ جمهوری آمریکا برای گفتگوی تلفنی با مقامات ایرانی چه نظری دارد اظهار داشت که این نوع از مذاکره روش استاندارد ترامپ است: ‘فشار حداکثری و سپس اعلام آمادگی برای مذاکره.’
به گفته وی این روشی است که ترامپ به‌عنوان یک سرمایه‌گذار املاک در منتهن بکار می‌برده است. جنکینز با اشاره به تجربه ناموفق مذاکره او با رهبر کره‌شمالی موضوع غرور و پرستیژ ملی را پیش کشید و این‌گونه پاسخ داد: ‘آیا شما هنگامی‌که طرف مقابلتان غیرقابل‌اعتماد و غیرقابل‌پیش‌بینی است پرستیژ ملی خود را به خطر خواهید انداخت؟’
وی سپس ادامه داد: سوای از مساله غرور ملی باید دید که سنگینی نفع و ضرر گفتگو با ترامپ به کدام سمت است اما تردید دارم که ایرانی‌ها در این وضعیت ابداً علاقه ‌ای به مذاکره با ترامپ داشته باشند.
به گزارش ایرنا، پس از خروج آمریکا از برجام در روز ۱۸ اردیبهشت‌ماه سال ۹۷ و بازگشت تحریم‌ها، ایران هفته گذشته به کشورهای باقیمانده در برجام ۶۰ روز برای اجرای تعهدات خود به‌ویژه در حوزه‌های بانکی و نفتی فرصت داد و تأکید کرد: هر زمان که خواسته‌های ما تأمین شود؛ ما نیز به همان میزان اجرای مجدد تعهدات متوقف‌شده را از سر خواهیم گرفت، اما در غیر این صورت، جمهوری اسلامی مرحله‌به‌مرحله تعهدات دیگری را متوقف خواهد کرد.
اتحادیه اروپا با صدور بیانیه‌ای تأکید کرد که برای پیاده‌سازی کامل برجام تلاش می‌کند. در همین پیوند وزرای ۲۸ کشور اروپایی دیروز در نشستی در بروکسل درباره تصمیم ایران تشکیل جلسه دادند.
فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پس از پایان این نشست ضمن تاکید بر پایبندی اروپا به اجرای کامل برجام ابراز امیدواری کرد: نخستین تراکنش سازوکار ویژه مالی اروپا و ایران ظرف چند هفته آینده انجام شود.