شبکه خبر صدا و سیما در یک ویژه برنامه خبری تحت عنوان «تیتر امشب» بحث اقتصاد بدون نفت را با حضور دو تن از نمایندگان مجلس و یک کارشناس اقتصادی و البته بدون حضور نماینده ای از دولت و سازمان برنامه و بودجه به گفتگو گذاشته شد. هرچند مجری برنامه اعلام کرد که کسی از دولت و سازمان برنامه و بودجه دعوت صدا و سیما برای شرکت در این برنامه را نپذیرفته است، اما به نظر می رسد که برگزاری چنین نشستی بدون حضور نماینده ای از سازمان برنامه و بودجه که متصدی اصلی تحقق برنامه های اقتصاد بدون نفت و نیز تدوین کننده طرحی است که سازمان برنامه برای به حداقل یا به صفر رساندن نقش نفت در معادلات ارزی تدوین نموده است، چندان معقول و منطقی نبوده و نمی تواند نتایج و دستاوردهای مفیدی در پی داشته باشد.در این برنامه که با حضور «عبدالرضا مصری» نایب رییس مجلس، «فریدون موسوی» عضو کمیسیون اقتصادی مجلس و ابوالقاسم حکیمی پور» کارشناس اقتصادی برگزار شد مجری برنامه از همان ابتدا دچار یک اشتباه محرز در ارائه و ترسیم ماهیت موضوع محوری بحث شد و مقوله تحقق اقتصاد بدون اتکا به نفت را یک «آرمان»(!) و مقوله ای نظری(!) عنوان کرد و متأسفانه میهمانان برنامه نیز بحث را بر همین مبنا به پیش بردند و با بیان مقولات نظری و مباحث تکراری و ژورنالیستی نتوانستند بحث را به یک جمع بندی و خروجی مفید و راهگشا برسانند. بدیهی است که حضور یک کارشناس و اندیشمند اقتصادی مانند دکتر «دژپسند» وزیر اقتصاد در چنین برنامه­ای
می تواند نتایج بسیار مفیدی را در این بحث بسیار مهم در پی داشته باشد.

مقوله راههای تحقق اقتصاد بدون اتکا به نفت یک سیاست راهبردی یا برنامه­ای اقتصادی مبتنی بر قانون اساسی و اسناد فرادستی و چشم انداز و توسعه کشور است که تمامی امور تقنینی و اجرایی کشور باید در همین سمت و سو حرکت کنند و از این جهت نمی توان آن را یک مبحث آرمانی دانست و خطای فاحش رسانه ملی در این زمینه محل تأمل است!

بر اساس پیش نویس طرحی که توسط سازمان برنامه و بودجه ارائه شده چهار محور اساسی تقویت نهادی بودجه، هزینه کارکردها، درآمدزایی پایدار و ایجاد ثبات در اقتصاد کلان مورد نظر است که باید بر اساس واقعیت های اقتصادی و سیاسی کشور و مستندات و سوابق عملکرد دولت ها و بخش ها و نهادهای اقتصادی، آن هم در چارچوب کل حاکمیت و نه فقط در دستگاه اجرایی دولت مورد بحث و بررسی قرار گیرد و شیوه های تحقق اقتصاد بدون نفت ارائه گردد؛ اما در گفتگوهای رسانه ای و از جمله گفتگوی فوق الذکر در شبکه خبر عمدتاً به مباحث نظری اقتصادی و برخی مقولات تکراری مانند دریافت مالیات، حذف معافیت های مالیاتی، فرار مالیاتی، املاک و دارایی های غیرمنقول دولت و مانند آن پرداخته شد و بجای راهبردهای توسعه اقتصادی کشور در وضعیت تحریمی و غیرتحریمی، راهبردهای بقا در تحریم ها مورد بحث قرار گرفت.

این در حالی است که رویکرد واقع­گرایانه و منطبق بر شرایط سیاسی و اقتصادی کشور این است که برای کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی در طرحی که از سوی سازمان برنامه اعلام شده ۴ محور و ۲۳ برنامه وجود دارد که ایجاد درآمدهای پایدار برای دولت، صرفه‌جویی در هزینه‌های کار، ثبات اقتصادی و تقویت بودجه در رابطه با مجلس، دولت و قوه قضائیه محورهای این طرح است. چنانچه دکتر نوبخت خاطرنشان کرد که منابع جدیدی جای منابع‌های نفتی را خواهد گرفت و برای ثبات اقتصادی برنامه داریم. امسال ۱۱ برنامه از ۲۳ برنامه اجرایی می‌شود و کار ۱۳ برنامه دیگر نیز امسال آغاز و در سال ۹۹ ادامه خواهد داشت.

در برنامه شبکه خبر به این نکته مهم رئیس سازمان برنامه و بودجه اشاره نشد که وابستگی به نفت را بر اساس این طرح به حداقل رسیده و در ادامه قطع خواهد شد. چنانچه دکتر نوبخت اظهار داشت که امسال دریافت‌ها و پرداخت‌ها متاثر از نوسانات قیمت نفت بوده و با توجه به این مسئله در حال جایگزینی بودجه هستیم که در نهایت وابستگی به درآمدهای نفتی را به ۱۰ درصد کاهش خواهد داد. وی همچنین متذکر شد که مصمم هستیم با منابع موجود مسیر توسعه را طی کنیم و در این زمینه کارها را اولویت‌بندی کرد‌ه‌ایم.

لازم به ذکر است که دکتر محمدباقر نوبخت در نشست شورای برنامه ریزی و توسعه استان البرز ابراز داشته که امسال در کنار بودجه‌ای که در مجلس تصویب شده با استفاده از ظرفیتی که مقام معظم رهبری در شورای عالی هماهنگی اقتصادی ایجاد فرمودند تا کارها کوتاه‌تر و سریع‌تر انجام شود، یک بودجه دیگر برای کشور دیده شده است و در این بودجه تلاش شده تا منابع دیگر جایگزین نفت شده و کشور را با این منابع اداره کنیم. گفتنی است که این رویکردها و برنامه ها در سال جاری بارها توسط رییس جمهور، وزیر اقتصاد و دارایی و رییس سازمان برنامه و بودجه مورد تأکید قرار گرفت.

شایسته است که صدا و سیما چنین گفتگویی هایی را بصورت جامع و کامل و بر اساس مستندات و واقعیت ها و رویکردها و برنامه های دولت و با حضور کارشناسان خبره و آگاه اقتصادی در برنامه های خود مطرح نماید تا نتایج مفید و سازنده ای در پی داشته باشد.