سرویس بین الملل: بیش از دو ماه از آغاز اجرای استراتژی کاهش گام به گام تعهدات برجامی می‌گذرد و هنوز اروپا نتوانسته است با تأمین منافع اقتصادی جمهوری اسلامی، تهران را قانع کند تا از اجرای گام‌های بعدی کاهش تعهدات منصرف شود. این در حالی است که موضع گیری‌های اخیر رهبران اروپایی نشان می‌دهد آن‌ها به شدت از تصمیم ایران در خصوص افزایش ذخیره اورانیوم و عبور سطح غنی سازی از ۳.۶۷ درصد نگران هستند. این نگرانی باعث شد اروپا به تکاپو بیفتد تا با بهره برداری از اینستکس و انجام اولین تراکنش، ایران را از اجرای گام دوم بازدارد، اما نشست کمیسیون مشترک برجام که با حضور عباس عراقچی برگزار شد نشان داد اینستکس هنوز عملیاتی نشده و خواسته‌های ایران نیز فراتر از اینستکس است. به طور کلی باید تصریح کرد که خواسته اصلی ایران از ازوپا در حوزه اقتصادی، فروش نفت است؛ چرا که اصلی ترین منبع درآمد ارزی ایران از فروش نفت و صنایع پتروشیمی بوده و بدون آن‌ها تأمین ارز مورد نیاز برای به تجارت از طریق اینستکس نیز امری دشوار خواهد بود. از طرفی فروش نفت درخواستی است که دولت‌های اروپایی حتی اگر بپذیرند نیز نمی‌توانند آن را اجرایی کنند؛ چرا که اکثریت قریب به اتفاق شرکت‌های نفتی در اروپا، متعلق به بخش خصوصی هستند و این شرکت‌ها حتی در صورتی که تضمین اتحادیه اروپا برای پرداخت جریمه‌های ناشی از تحریم‌های احتمالی آمریکا را داشته باشند، حاضر نخواهند بود که ریسک تجارت با ایران را بپذیرند. در این شرایط تأمین شرایط مد نظر ایران از سوی اروپا امری بعید به نظر می‌رسد. بنابراین می‌توان گفت اروپا برای تأمین منافع ایران اراده دارد، اما توان این کار در آنها نیست.
روسیه پیشنهاد داده که شاید با ایجاد ساز و کاری بتواند فروش نفت ایران در شرایط تحریم را برعهده گیرد. عملی شدن این پیشنهاد می‌تواند تا حد زیادی از فشار تحریم‌ها علیه کشورمان بکاهد و ایران را در شرایط بهتری برای اتخاذ سیاست‌های مبتکرانه قرار دهد. با این وجود آمریکا تهدید کرده که حتی کشورهایی را که به فروش نفت ایران کمک کنند، تحریم خواهد کرد. مطمئناً قابل پیش بینی است که ایالات متحده در برابر فروش نفت ایران از طریق روسیه نیز ساکت نماند و واکنشی شدید نشان دهد. در نتیجه احتمال مسدود شدن این راه نیز محتمل است و حفظ برجام از این طریق امکان پذیر نیست.
ایران تلاش دارد تا با کاهش تعهدات اروپا را تحت فشار بگذارد و امتیازات بیشتری از آن‌ها بگیرد. به همین دلیل نیز کاهش تعهدات کاملاً کنترل شده و با احتیاط صورت می‌گیرد تا امکان سوءاستفاده سیاسی و حقوقی آمریکا وجود نداشته باشد. آمریکا در روزهای اخیر از شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواسته تا با برگزاری نشستی، پرونده هسته‌ای و مسأله کاهش تعهدات ایران را بررسی کند. مبنای کار شورای حکام برجام و NPT بوده و گزارش مدیر کل آژانس در تصمیم گیری شورا بسیار موثر خواهد بود. به همین دلیل است که ذخایر اورانیوم ایران تنها چند میلی گرم از ۳۰۰ کیلو بیشتر شده و سطح غنی سازی ۴.۵ درصد تعیین شده است.
این روزها شرایط به گونه ای است که نه امکان پذیرش مذاکره از سوی ایران وجود دارد، نه آمریکا می‌تواند اجماعی جهانی علیه کشورمان ایجاد کند. با توجه به اتفاقات پیش رو به احتمال زیاد تنش‌ها افزایش خواهد یافت و منطقه به سمت تشدید بحران پیش می‌رود. این بحران به جنگ ختم نخواهد شد و دیپلماسی دولت نیز تنها می‌تواند از افزایش فشارها جلوگیری کند. در این شرایط تنها راه، مقاومت فعال در عرصه دیپلماسی تا حصول شرایط بهتر برای تجدید مذاکره است و زمان این تجدید مذاکره نیز با طول دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ نسبت مستقیم دارد.