هم صدایی فراجناحی علیه مداخله خارجی

تغییر رژیم در ایران با مداخله در امور داخلی و صف بندی نیروهای سیاسی کشورمان .   این خواسته وزیر خارجه امریکا با انواع و اقسام محکومیت‌ها در ایران مواجه شده است. هر دو طیف سیاسی در کشورمان سخنان رکس تیلرسون را «محکوم» کرده‌ و گفته‌اند به او چنین اجازه‌ای داده نخواهد شد. دو روز پیش جمعی از چهره‌های سرشناس اصلاح‌طلب در بیانیه مشترکی سخنان تیلرسون را محکوم کردند.

اصلاح طلبان در بیانیه خود از تمام کنشگران سیاسی و روشنفکران ایرانی و جهانی خواستند که با محکوم کردم چنین اظهاراتی اجازه ندهند که بیش از این بر زخم‌های منطقه نمک پاشیده شود که در جهان جهانی شده کنونی بحران به منطقه محدود نخواهد شد و دود آن به چشم همه از جمله مردم امریکا خواهد رفت. در حالی که برخی از چهره‌های امضاکننده این بیانیه در گفت‌وگو با «ایران» تأکید کرده‌اند که مبارزه با مداخله خارجی در ایران اصلاح‌طلب و اصولگرا نمی‌شناسد، چهره‌هایی از طیف منتقد و مخالف دولت نظیر حسین نقوی حسینی نیز تهیه و انتشار این بیانیه را یک «اقدام مثبت» در مقابل سخنان اخیر تیلرسون ارزیابی کردند. حالا بعد از اختلافاتی که درخصوص موضع سیاست خارجی بین دو جریان اصلی در ایران بود، واکنش به سخنان وزیر خارجه امریکا از جمله نقاط عطفی است که باعث شده تا چهره‌های هر دو جریان با موضعی واحد به ابراز عقیده بپردازند.

     حمایت دو اصولگرا

از نامه اصلاح‌طلبان

حسین نقوی حسینی، نماینده اصولگرای مجلس معتقد است که «امریکایی‌ها از ابتدای انقلاب مترصد بهره‌برداری از شکاف‌ها و اختلافات داخلی در ایران بودند تا به همین بهانه بتوانند روزنه نفوذ و حضور خود را در کشور و تغییر مسیر انقلاب را فراهم کنند.» او به روزنامه ایران می‌گوید: «این سیاست تنها مختص یک دولت و یا حزب خاص در امریکا نیست و معتقدم که همه آنها به شکلی چنین سیاستی را دنبال می‌کنند. تنها تفاوت بین دولت‌ها و گرایش‌های مختلف سیاسی امریکا در این زمینه تفاوت‌های تاکتیکی آنهاست.» او با مثبت ارزیابی کردن بیانیه اصلاح‌طلبان تأکید می‌کند: «باید این موضوع در کشور درک شود که در زمان تهدید امنیت ملی ما دیگر شرایط به وجود آمده اصلاح‌طلب و اصولگرا نخواهد شناخت و همه ما درگیر مشکل می‌شویم.» او البته اعتقاد دارد «اتحاد سیاسی و اجتماعی» در داخل ایران آنقدرها مستحکم هست که نگذارد حرف‌های اخیر تیلرسون به عنوان یک سیاست عملی تحقق پیدا کنند.

در همین حال، حمیدرضا ترقی، عضو ارشد حزب مؤتلفه اسلامی هم با تأکید بر اتحاد گروه‌های سیاسی داخلی در قبال سخنان وزیر خارجه امریکا، به «ایران» می‌گوید: «سخنان تیلرسون در شرایطی مطرح شد که ایران یک انتخابات کاملاً رقابتی با حضور مقتدرانه مردم را پشت سر گذاشت که در آن نامزدها و گروه‌ها توانستند برخلاف ادعای غربی‌ها براحتی و در آزادی کامل سخنان خود را بگویند و بعد از آن هم آرامش در جامعه همچنان حکمفرما باشد.» وی معتقد است: «چنین وضعیتی با تصویری که غرب از ایران ترسیم کرده کاملاً متفاوت است و قطعاً آنها به دنبال راهکاری هستند تا بتوانند تفسیر جدیدی از این وضعیت ارائه کنند و این سخنان در راستای همین تلاش‌هاست.» ترقی موضوعاتی مانند «بن‌بست غرب در مبارزه با تروریسم»، «انتقاد داخلی و بین‌المللی از دولت امریکا به دلیل حمایت از رژیم‌های متحجر منطقه» و «معیارهای دوگانه امریکایی‌ها در مسائل جهانی» را از جمله دلایل دیگر سخنان تیلرسون می‌داند که از نظر او «فرار به جلو» است.

    اصلاح‌طلبان:

وحدت را تقویت کنیم

در آن سو، اصلاح‌طلبانی هم که در محکومیت سخنان وزیر خارجه امریکا بیانیه صادر کردند، معتقدند که باید در داخل ایران خیلی سریع‌تر و محکم‌تر برای موضعگیری در مقابل این دست سیاست‌ها به همگرایی سیاسی رسید.  علی تاجرنیا، یکی از امضاکنندگان این بیانیه به «ایران» می‌گوید: «نه امریکا و نه هیچ ابرقدرت دیگری در دنیا، به دنبال منافع دیگر کشورها و از جمله ایران در تحولات بین‌المللی نیست. هر چند ما معتقدیم که بهتر است بیشترین سطح از مناسبات دوستانه با کشورها را داشته باشیم و با سیاست تنش‌زدایی جلو برویم اما این بدان معنا نیست که از این اصل هم غافل بمانیم که ابرقدرت‌ها و از جمله امریکا در تحولات مختلف تنها به دنبال منافع خود هستند.» این نماینده اسبق مجلس می‌گوید: «در این شرایط مهم‌ترین اصل این است که در میدان رقابت‌های داخلی، رقابت به نزاع و جنگ تبدیل نشود. چرا که چنین وضعیتی استحکام داخلی ما را خدشه‌دار می‌کند و این همان چیزی است که طرف خارجی، یعنی امریکایی‌ها خواهان آن هستند.» حسین کاشفی، دیگر فعال سیاسی اصلاح‌طلبی که بیانیه اخیر را امضا کرده هم معتقد است: «در شرایط فعلی باید بپذیریم که سخنان وزیرخارجه امریکا می‌تواند تبدیل به یک سیاست شود که امریکایی‌ها در پی آن هستند. ما در داخل ایران باید کاری کنیم که امریکایی‌ها از تبدیل کردن این موضع‌گیری به یک سیاست اجرایی عقب‌نشینی کنند و چنین کاری تنها با ایجاد یک وحدت داخلی ممکن خواهد بود.» وی به «ایران» می‌گوید: «چنین وحدتی نه به معنای یکدست شدن و فراموشی اختلاف‌نظرهاست بلکه به این معناست که اختلاف دیدگاه‌های بین خودمان را در جای خودش بها بدهیم و در جریان رقابت، منافع ملی را خرج منافع حزبی خود نسازیم.»کاشفی همچنین می‌گوید: «یکی از اهداف امریکایی‌ها از طرح چنین مباحثی که به روشنی زمان آن در عرصه بین‌المللی سال‌هاست به پایان رسیده، ایجاد تفرقه و دو دستگی در داخل ایران است تا بر اثر یک صف آرایی داخلی، اقتدار ملی ما دچار خدشه شود و موقعیت افزایش فشار برای امریکایی‌ها ایجاد گردد.» وی می‌افزاید: «ما باید متوجه این قسمت از ابعاد سیاست امریکایی‌ها باشیم و اجازه ندهیم اظهارات و سیاست‌های امریکا، باعث ایجاد شکاف‌های داخلی در ایران شود.» در همین زمینه تاجرنیا هم می‌گوید: «دولت جدید امریکا قطعاً چشم امیدی به افزایش اختلافات داخلی ما دارد و چندان بیراه نیست که بگوییم در پیش گرفتن خط اختلاف‌افکنی در ایران را باید در سیاست‌های آنها مد نظر و توجه قرار داد و از رفتن به این سمت حذر کرد.»

   تأکید بر رفتارهای سنجیده

مقابل سیاست‌های امریکایی

آذر منصوری، عضو شورای مرکزی حزب اتحاد ملت هم در ارزیابی از هدف تیلرسون برای پیش کشیدن چنین بحثی می‌گوید: «امریکا با توجه به وضعیت منطقه بشدت تمایل دارد تا ایران را به عنوان مرکز ثبات خاورمیانه به سمت یک تندروی سوق دهد تا زمینه‌های اجماع جهانی برای یک رویارویی را ایجاد کند.» او توضیح می‌دهد: «دولت امریکا برای برخورد جدی با کشور ما با سدی به نام برجام مواجه است. دولت ترامپ در ماه‌های گذشته دریافته که نمی‌تواند این سد را یکطرفه از میان بردارد و به همین دلیل دست به حرکت‌هایی می‌زند تا بلکه ضربه زدن به برجام از داخل ایران آغاز شود و به عبارتی این ایران باشد که اولین بهانه برای نقض برجام را به دست غرب و امریکا بدهد. در آن صورت اقدامات امریکایی‌ها علیه کشورمان هم مقبولیت پیدا می‌کند و هم می‌تواند برخی بازیگران را با این کشور همراه سازد.» این امضاکننده بیانیه محکومیت سخنان تیلرسون هم تأکید می‌کند: «در شرایط فعلی مهم‌ترین اصل آن است که متوجه باشیم، تهدید خارجی یک تهدید عمومی است که به هیچ عنوان خط و ربط‌های سیاسی داخلی بر شدت یا ضعف فشار آن بر گروه‌های مختلف تأثیری ندارد و به عبارتی هر فشار خارجی، همه ما را در داخل به یک اندازه خواهد آزرد.»

جلال جلالی‌زاده هم دیگر چهره اصلاح‌طلبی است که بر تحکیم همگرایی داخلی در مقابل تهدیدهایی از این دست تأکید دارد و معتقد است: «حرکتی که در امریکا شروع شده مشخصاً به دنبال آن است تا ایران را به سمت حرکت‌های تند سوق دهد، پس باید در اولین گام نیروهای سیاسی ایران از جریان‌های مختلف متوجه این نیرنگ باشند و در چنین بازی‌سازی گرفتار نشوند.» وی توضیح می‌دهد: «تنها پادزهر شرایطی که امریکا به دنبال آن است، همگرایی، دوراندیشی و سنجیده عمل کردن نیروهای داخل ایران است. ما در این برهه از تحولات باید بیشترین پیام وحدت ملی را به خارج مخابره کنیم و البته این کار را به شکلی منطقی انجام دهیم.» جلالی‌زاده تأکید می‌کند: «امریکا بعد از روی کار آمدن دولت ترامپ در وضعیتی به سر می‌برد که حداقل به نظر می‌رسد در اروپا متحدین قدیمی او از آن فاصله بیشتری گرفته‌اند و این فاصله به نفع ماست. سخنان تیلرسون از منظر حقوق بین‌الملل هم آنقدر چالش‌برانگیز و سخیف هستند که می‌توانند در صورت استفاده صحیح از فرصت‌ها موقعیت ما را بهتر کنند. به شرط آنکه در این برهه زمانی ضمن حفظ وحدت خود بتوانیم وجهه منطقی و دموکراتیک خود را در منطقه و دنیا حفظ کنیم.»