ن وَ الْقَلَمِ وَ ما یَسْطُرُونَ»(قلم/۱)؛ نون، سوگند به قلم و آنچه می نویسند.

 

ارزش هرقلم به ماهیت وجودی آن است و اثبات آن فارغ ازهرگونه علیتی است.

سخن از قلم را هیچ کلامی برنمی تابد و هرزبانی قاصراز بیان آن است. در وصف قلم همان بس که خداوند به این سلاح برنده تراز هرسلاح دیگر،سوگند خورده است.

 

۱۷مرداد هرسال به یاد بود سالروز شهادت شهید محمود صارمی از شهدای خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران در مزار شریف به عنوان روز خبرنگار نام گذاری شده است.

روزی که هرساله علاوه بر تکریم ها وتهنیت ها با چالش های پیش روی خبرنگاران همراه است.

این روز فرصتی است تا به وضعیت این قشر فرهیخته از جامعه نیم نگاهی انداخته شود.

خبرنگار گوش و چشم و زبان هرملتی است طلایه دار آگاهی بخشی و اطلاع رسانی در جامعه است. خبرنگار حیات و اکسیژن دموکراسی هرجامعه،رشته ی پیوند ملت و دولت و دادگاه حکومت است.

بنابراین آنچه که بیش از همه در حیات خبرنگار ضروریست استقلال آن است.

خبرنگار قشریست بی طرف باید بدون هیچ گونه جانبداری پیام آور رویداد ها و تحلیل گر اتفاقات باشد بنابراین شالوده و اساس یک خبرنگار استقلال و بی طرفی آن است.همچنین استقلال یک خبرنگار ابزارهای اصلی توسعه یک کشور است ازاین رو توسعه و استقلال خبرنگارها دو روی یک سکه اند و منفک از یکدیگر نیستند.

اما وجود برخی از مشکلات اساسی مانع تحقق چنین اصل اساسی می گردد و به تبع آن موجبات دلسردی برخی از خبرنگاران متعهد را فراهم می سازد.

مشکلات اقتصادی در راس آن ها که مانع بزرگی بر سر راه این امر مهم است. اگرچه هیچ قلمی را ارزش مادی برنمی تابد و قلم به خودی خود دارای ارزش است اما این امر واقع برکسی پوشیده نیست که معیشت خبرنگار از قلم او تراوش میگردد و خبرنگار همچون حرف و مشاغل دیگر با نون و قلم خود ارتزاق میکند.بنابراین قلم و کاغذ به مثابه ی یک آب باریکه امرار و معاش آن است. اما امروزه وجود برخی از مشکلات اقتصادی که همانند بک زنجیره به یکدیگر وصل هستند از جمله شیوع ویروس کرونا، بحران اقتصادی بین المللی و در پی آن گرانی کاغذ ها و کمبود آن و فقدان منابع و درآمد کافی و افزایش هزینه ها وضعیت آنان را بیش از پیش با بحران روبه کرده است و حتی این امر موجب تعدیل برخی از نیروهای کارآمد شده است.این امر به خودی خود نگرانی هایی را در خصوص استقلال خبرنگاران به همراه دارد.

علاوه بر مشکلات اقتصادی. ارج ننهادن به قلم خبرنگاران و بی توجهی به نقش و جایگاه آنان و بروز رفتارهای نامناسب زمینه ی دلسردی خبرنگاران را فراهم ساخته است.

 

یکی دیگر از موانع موجود در این خصوص توسعه فضای مجازی و شبکه های اجتماعی است. با شیوع ویروس کرونا توجهات به سمت فضای مجازی و شبکه اجتماعی و هدایت امور به این فضا جلب گردید. با شیوع این ویروس بدلیل بحران اقتصاد جهانی درآمد برخی از دفاتر روزنامه ها پاسخ گوی مخارج نبودند و مجبور به بستن برخی از دفاتر و تعدیل خبرنگاران عدیده ای گردید، از طرفی هم پیامد دهشتناکی را به همراه داشت. اگرچه ترویج فضای مجازی دسترسی به خبر را آسان تر کرده است و سبب گردیده در صرف زمان صرفه جویی هایی صورت گیرد اما بنابه اینکه دسترسی آحاد مردم به حجم عظیمی از اخبار و نقش رسانه ای شدن مردم در جمع آوری اطلاعات سبب گردیده است که نقش خبرنگار در جمع آوری اخبار کمتر گردد و به خبرنگار اجازه نمی دهد چشمان تیزبین خود را نسبت به بخش های تاریک و پنهان خبر و چرایی وضع موجود شفاف گردد و در نهایت سبب می گردد که خبرنگار احساس کند بین او و سایر افراد جامعه تفاوتی وجود ندارد و روحیه ی اعجاز و تغییر و آگاهی بخشی از قلم او گرفته شود.

اما رسانه مکتوب همچنان به عنوان حامی محکم خبرنگارانش محکوم به ادامه ی فعالیت است بدلایلی از جمله اینکه رسانه ی مکتوب هنوز هم به عنوان مرجمع اصلی بخش نخبگان و اسناد مکتوب برای آیندگان است و همچنین امکان دسترسی به فضای مجازی برای گروهی از سنین مشکل و حتی غیر ممکن است.

علاوه برآن باید برنقش یک رسانه در انتقال پیام تمرکز بود. رسانه علاوه بر انتقال پیام خود نیز شکل دهنده ی پیام است بنابراین نقش رسانه در ایجاد خبر و پیام در نسخه های چاپی کمتر و در نسخه های مجازی بیشتر می گردد به طوری که خود رسانه شکل دهنده ی خبر است و این امر باعث تحریف اصالت پیام می گردد چرا که در نسخه های مجازی رسانه حمل بر پیام است و نه پیام حمل بررسانه.

 

درپایان آنچه که برای یک خبرنگار لازم و ضروریست استقلال و ارزشمندی آن است و لازمه ی چنین استقلالی در وهله ی اول ایجاد فضایی مناسب در راستای بروز تفکرات خبرنگار و مصونیت شغلی از این حیث

و دروهله ی دوم تمهید زمینه های انگیزشی آنان است که در راس آنان حمایت اقتصادی ازاین قشر می باشد چرا که تنها راه ارتزاق خبرنگار قلم آن است و نیروی محرک آن اقتصاد می باشد.

به قلم یاسمن آفرنجه