مفهوم ابر تورم چیست و چطور جوامع را نابود می‌کند؟

Hyperinflation پدیده ای است که باعث فروپاشی اقتصاد یک کشور می‌شود. اما تعریف ابر تورم چیست و کدام شرایط عامل ایجاد آن است؟ ابر تورم یا Hyperinflation اصطلاحی است که برای توصیف افزایش قیمت‌های سریع، بیش از حد و غیر قابل کنترل در یک اقتصاد به کار می‌رود. با اینکه خود تورم معیار سرعت افزایش […]

Hyperinflation پدیده ای است که باعث فروپاشی اقتصاد یک کشور می‌شود. اما تعریف ابر تورم چیست و کدام شرایط عامل ایجاد آن است؟

ابر تورم یا Hyperinflation اصطلاحی است که برای توصیف افزایش قیمت‌های سریع، بیش از حد و غیر قابل کنترل در یک اقتصاد به کار می‌رود. با اینکه خود تورم معیار سرعت افزایش قیمت محصولات و خدمات است، اما ابرتورم نوعی تورم با سرعت رشد بالا و دارای مقدار بیش از ۵۰ درصد در ماه است. با اینکه هایپر اینفلیشن اتفاقی نادر برای اقتصادهای پیشرفته محسوب می‌شود، اما به دفعات در کل تاریخ در کشورهایی مانند چین، آلمان، روسیه، مجارستان و آرژانتین رخ داده است.

مقدمه ؛ فاجعه‌ای به نام ابر تورم

شرایطی را تصور کنید که بعد از ورود به یک فروشگاه، روی هیچ یک از محصولات برچسب قیمت مشاهده نمی‌کنید. در عوض، آن‌ها را نزد صندوقدار می‌برید تا همان لحظه قیمت را برایتان تعیین کند. شاید یک ساعت قبل کالایی را به مبلغ X خریداری کرده‌اید، اما اکنون برای تهیه همان مجبور به پرداخت دو برابر هزینه یا شاید بیشتر باشید. البته، اگر در این یک ساعت چیزی در فروشگاه باقی مانده باشد و بقیه افراد، تمام محصولات را از ترس افزایش قیمت سریع، غارت نکرده باشند! این اتفاق وحشتناک و ورای تصور است، اما در کشوری درگیر ابرتورم رخ می‌دهد.

این وضعیت هر روز ونزوئلا به عنوان بدترین کشور از نظر تورم است. کشورهای دیگری نیز در طول تاریخ با ابر تورم دست و پنجه نرم کرده‌اند. به عنوان مثال، آلمان که اکنون قوی‌ترین اقتصاد در اروپا به شمار می‌رود، بعد از جنگ جهانی دوم گرفتار چنین پدیده‌ای شد، اما توانست خود را از آن رها کند. اما کشورهایی نظیر ونزوئلا و زیمباوه به نظر در ابر تورم گیر افتاده‌اند و به خاطر بدتر شدن مستمر اوضاع، روز به روز کارشان برای بهبود سخت‌تر می‌شود.

مبلغی که ما برای دسترسی به کالاها و سرویس‌های مختلف پرداخت می‌کنیم، نه تنها هزینه تولید آن‌ها را نشان می‌دهد، بلکه نشان‌دهنده ارزش پول پرداختی برای خرید آن‌ها است. اگر این پول ارزشش را از دست بدهد، قیمت‌ها افزایش پیدا خواهند کرد.

بر اساس آمار وب سایت worldpopulationreview.com، در سال ۲۰۲۱ ده کشور دارای بیشترین میزان تورم ، به ترتیب از قرار زیر بوده است:
۱ . ونزوئلا
۲ . زیمباوه
۳ . سودان
۴ . آرژانتین
۵ . سودان جنوبی
۶ . لیبریا
۷ . اتیوپی
۸ . ایران
۹ . آنگولا
۱۰ . هائیتی

در  فهرست کامل ، کشورهایی را با تورم صفر درصد و حتی منفی نیز مشاهده خواهید کرد. برای مشاهده آن‌ها می‌توانید به آدرس بالا در وب سایت اعلام شده مشاهده کنید.

با در نظر گرفتن وضعیت اقتصادی بدی که ایران طی چندین سال در حال تجربه است، شاید تصور کنید بدتر از این شرایط دیگر وجود ندارد! اما واقعیت این است که ابر تورم وضعیتی غیر قابل تصور در مقایسه با آن چه در کشورمان اکنون مشاهده می‌کنیم، به وجود می‌آورد. گفتنی است به هشدار برخی کارشناسان، اگر برای مشکل کسری بودجه کشور فکری نشود ، به زودی با رشد افسارگسیخته قیمت‌ها، ایران نیز درگیر ابرتورم خواهد شد.

جالب است بدانید به گفته محمدرضا پورابراهیمی، رییس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، کسری بودجه ایران با استخراج رمز ارزها جبران می‌شود. به عقیده این نماینده مجلس کشور ما می‌تواند با استفاده از ظرفیت‌های خود در صنعت ماینینگ، بین ۳ الی ۴ میلیارد دلار ارز آوری داشته باشد ، حدود یک چهارم تا یک سوم کل کسری بودجه که رقم فوق‌العاده‌ای است. بهر حال باید کاری جدی بکنند.

ابرتورم یعنی چه؟

هایپر اینفلیشن زمانی رخ می‌دهد که در یک بازه زمانی مشخص ، قیمت‌ها بیش از ۵۰ درصد در ماه افزایش یابند.