به گزارش پایگاه خبری توانیر به نقل از شرکت مدیریت شبکه برق ایران، آخرین تحولات صنعت برق در کشورهای همجوار و منطقه نشان می‌دهد که توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، تقویت و نوسازی شبکه‌های انتقال و توزیع، مدیریت مصرف و افزایش تاب‌آوری شبکه در برابر رشد تقاضا و شرایط اقلیمی، مهم‌ترین محورهای سیاست‌گذاری و اقدامات صنعت برق این کشورها در هفته‌های اخیر بوده است.
این تحولات از افزایش سرمایه‌گذاری در انرژی‌های پاک تا اتخاذ سیاست‌های محدودکننده برای مصارف پرمصرف شبکه را دربرمی‌گیرد.

توسعه همکاری‌های برقی ایران و ارمنستان

در ارمنستان، همکاری‌های انرژی با ایران همچنان یکی از محورهای مهم تحولات صنعت برق این کشور است. وزیر توسعه منطقه‌ای و زیرساخت‌های ارمنستان از گسترش توافق تهاتر گاز با برق میان دو کشور خبر داده و بر افزایش مبادلات انرژی و استفاده کامل از ظرفیت خط لوله موجود تأکید کرده است.

همچنین در نشست مشترک ایران و ارمنستان، دو کشور آمادگی خود را برای مشارکت شرکت‌های ایرانی در احداث خط انتقال برق میان ارمنستان و گرجستان اعلام کردند. در همین چارچوب، وزیران انرژی ایران و ارمنستان نیز درباره پیشبرد پروژه نیروگاه برق‌آبی مغری و توسعه همکاری‌های منطقه‌ای میان ارمنستان، روسیه و ایران گفت‌وگو کردند.

خرید تجهیزات ۱۰ هزار مگاواتی نیروگاه بادی افغانستان توسط شرکت اماراتی

در افغانستان، شرکت اماراتی عزیزی انرژی تجهیزات مورد نیاز برای احداث نیروگاه‌های بادی با ظرفیت مجموع ۱۰ هزار مگاوات را خریداری کرده و قرار است این تجهیزات به‌زودی وارد این کشور شود.

عملیات اجرایی پروژه‌های مذکور نیز در چند منطقه از جمله نغلو، پروان و بغلان آغاز شده است؛ اقدامی که در صورت تحقق ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده می‌تواند سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در سبد تولید برق افغانستان را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.

شتاب کشورهای منطقه در توسعه انرژی خورشیدی

در امارات متحده عربی، سازمان آب و برق دبی (دیوا) توسعه پروژه‌های بزرگ‌مقیاس انرژی‌های تجدیدپذیر را دنبال می‌کند و بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، ظرفیت پارک خورشیدی محمد بن راشد آل مکتوم قرار است تا سال ۲۰۳۰ به ۸ هزار مگاوات برسد.

در ترکیه نیز تولید برق خورشیدی در ماه ژوئن به رکورد تاریخی رسید و سهم منابع تجدیدپذیر در تولید برق کشور افزایش یافت. همزمان، احداث یک گلخانه زمین‌گرمایی به مساحت ۲۰۰ هکتار در استان مانیسا در دستور کار قرار گرفته است.

قزاقستان نیز برنامه‌ای برای دو برابر کردن ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های تجدیدپذیر تا سال ۲۰۲۹ دارد؛ برنامه‌ای که در کنار توسعه تولید پاک، با هدف مدیریت شکاف فزاینده میان تولید و مصرف برق دنبال می‌شود.

کمک ۳۷۶ میلیون‌دلاری بانک جهانی به شبکه انتقال برق پاکستان

در پاکستان، هیأت مدیره بانک جهانی با اختصاص ۳۷۶ میلیون دلار برای تقویت شبکه ملی انتقال برق این کشور موافقت کرده است. این منابع در چارچوب پروژه‌ای با هدف کاهش تلفات، ارتقای پایداری شبکه و افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر هزینه خواهد شد.

پاکستان همچنین شاهد رشد قابل توجه استفاده از سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی در مقیاس خانگی است؛ به‌گونه‌ای که واردات باتری‌های ذخیره‌سازی انرژی خانگی در سال ۲۰۲۵ به ۳.۱ گیگاوات‌ساعت رسیده است.

سیاست محدودکننده روسیه برای استخراج رمزارز
روسیه نیز برای کنترل فشار ناشی از استخراج رمزارز بر شبکه برق، استخراج رمزارز را تا پایان سال ۲۰۳۲ در سراسر منطقه مسکو و برخی مناطق دیگر ممنوع اعلام کرده است.

همزمان، شرکت روس‌آتم بهره‌برداری از فاز دوم نیروگاه بادی ۳۰۰ مگاواتی نووولاکسکایا در داغستان را آغاز کرده است؛ اقدامی که نشان‌دهنده حرکت همزمان این کشور در دو مسیر مدیریت مصارف پرمصرف و توسعه ظرفیت‌های تجدیدپذیر است.

طرح ملی «ترشید»؛ تمرکز قطر بر مدیریت مصرف انرژی در ساختمان‌ها
در قطر، شرکت کهرماء طرح‌های جدیدی را برای ارتقای بهره‌وری انرژی در ساختمان‌ها و کاهش مصرف معرفی کرده است. این برنامه‌ها در قالب برنامه ملی «ترشید» دنبال می‌شود و هدف آن کاهش مصرف انرژی و کمک به تحقق اهداف زیست‌محیطی و پایداری این کشور است.

تلفات ۶۰ درصدی؛ چالش اصلی شبکه برق عراق

در عراق، تلفات برق در شبکه‌های انتقال و توزیع نزدیک به ۶۰ درصد اعلام شده و اصلاح ساختاری شبکه توزیع در اولویت برنامه‌های وزارت برق این کشور قرار گرفته است.

در تحولی دیگر، توقف تولید گاز در میدان خورمور در استان سلیمانیه اقلیم کردستان، در پی تهدیدهای امنیتی علیه شرکت اماراتی دانا گاز، موجب کاهش قابل توجه تولید برق در منطقه شده است. این رخداد بار دیگر اهمیت تأمین پایدار سوخت نیروگاه‌ها و ارتباط مستقیم امنیت زیرساخت‌های انرژی با پایداری شبکه برق را برجسته کرده است.

عمان؛ سرمایه‌گذاری گسترده در خورشیدی و زنجیره تأمین

در عمان، شرکت آب و برق نماء مناقصه احداث و خرید برق سه نیروگاه خورشیدی بزرگ را با ظرفیت مجموع ۳ هزار مگاوات برگزار می‌کند. این پروژه‌ها قرار است تا سال ۲۰۳۰ وارد مدار شوند.

همچنین شرکت یونایتد سولار پلی‌سیلیکون قراردادی به ارزش ۱.۶ میلیارد دلار برای تکمیل کارخانه پلی‌سیلیکون در عمان با تأمین مالی بین‌المللی امضا کرده است؛ اقدامی که می‌تواند به توسعه زنجیره ارزش صنعت انرژی خورشیدی در این کشور کمک کند.

کویت؛ مدیریت مصرف در گرمای بالای ۵۰ درجه

در کویت، افزایش شدید دمای هوا و ثبت دماهای بالای ۵۰ درجه سانتی‌گراد، فشار بی‌سابقه‌ای بر شبکه برق این کشور وارد کرده است. در همین راستا، وزارت برق کویت اقدامات لازم برای مدیریت مصرف و جلوگیری از قطعی‌های احتمالی را در دستور کار قرار داده است.

جمع‌بندی؛ سه اولویت مشترک در صنعت برق منطقه

مجموع این تحولات نشان می‌دهد که صنعت برق کشورهای منطقه، صرف‌نظر از تفاوت در ساختار و ظرفیت‌های تولید، بیش از گذشته با سه مسئله مشترک مواجه است: افزایش ظرفیت تولید برق پاک، تقویت و تاب‌آورسازی شبکه و مدیریت تقاضا در شرایط اوج مصرف.

از توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و بادی در عمان، امارات، ترکیه، افغانستان و قزاقستان گرفته تا سرمایه‌گذاری در شبکه انتقال پاکستان و سیاست‌های مدیریت مصرف در قطر، روسیه و کویت، رویکرد غالب کشورهای منطقه حرکت همزمان در مسیر افزایش ظرفیت عرضه و کنترل تقاضاست.

در این میان، تجربه عراق نیز نشان می‌دهد که کاهش تلفات شبکه و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های انتقال و توزیع، در کنار توسعه ظرفیت تولید، یکی از الزامات اساسی برای تضمین پایداری برق در منطقه به شمار می‌رود.