مهمترين دليل بروز فساد ساختار رانتي اقتصاد است

نقش مثبت و تاريخي رسانه در مبارزه با فساد اقتصادي

فساد اقتصادي پديده اي چند بعدي است. در جهان امروز گستردگي فعاليت‌هاي اقتصادي موجب شده تا اعمال غيرقانوني در حوزه اقتصاد در پوشش‌هاي جديدي ظاهر شود كه در سال هاي گذشته سابقه روشني از آن وجود ندارد.
هرچند پديده بازار سياه و قاچاق كالا همواره از مصاديق فساد اقتصادي قلمداد شده و ارتشا و رباخواري از گذشته هاي دور مورد نكوهش بوده است اما دامنه اين گونه كارها با افزايش حوزه قدرت وسيع‌تر شده است تا جايي كه در كشورهايي كه قدرت پاسخگويي به افكار عمومي نيست، نفوذ طيف‌هاي خاص در برخورداري از امكانات، شرايط فعاليت‌هاي شفاف را از بين مي‌برد.
شناخت موقعيت ايران به عنوان يك كشور در حال توسعه در شاخص‌هاي شفافيت اقتصادي امري ضروري است، زيرا تاكيد همه مقام هاي عالي رتبه كشور براي سلامت اقتصادي نشان مي‌دهد با وجود همه تلاش‌هاي انجام شده، هنوز سلامت اقتصادي در ايران به دست نيامده است.
مهمترين دليل بروز فساد اقتصادي ساختار رانتي اقتصاد است. در حال حاضر، بروز رانت خواري، انحصارطلبي و به دنبال آن مفاسد مالي و اقتصادي، به ويژه در سطوح مديريتي نوعي تبعيض در توزيع منابع و امكانات به وجود آورده است.
مبارزه با فساد اقتصادي نيازمند تشكيل يك مديريت هوشمند در راستاي شفافيت عملكرد مراجع تصميم‌گيري و حذف نهادهاي موازي، برداشتن حاشيه امنيت از گروه هاي خاص براي رسيدگي به تخلفات احتمالي، افزايش قدرت مراجع قضايي و دادگاه هاي رسيدگي به جرايم اقتصادي، حمايت از رسانه هاي متعهد براي پيگيري جرايم اقتصادي و تلاش براي جذب رانت با اطلاع رساني دقيق و به موقع است، به طوري كه با تمركز همه دستگاه‌هاي اجرايي، قضايي و قانونگذاري سه بخش بازرسي، حسابرسي و اعلام جرم همگام قدم بردارد.
در اين ميان، يكي از راه‌ هاي مهم جلوگيري از فساد «شفاف‌ سازي» است، زيرا شفافيت باعث مي‌شود كه فساد كم شود؛ بدين ‌گونه كه زمينه فساد براي مفسدان پر دست‌ انداز شود و هيچ كسي نتواند به اين سمت برود.
شفافيت به اين معناست كه حكومت قابل ارزيابي باشد و بدون داشتن اطلاعات، حكومت غيرقابل ارزيابي است لذا در زمينه شفاف‌ سازي رسانه‌ها بايد در چارچوب قانون، آزادي داشته و مردم بجز اطلاعات نظامي و محرمانه، بايد از ساير تصميم‌گيري‌ها مطلع باشند.
رسانه ‌ها در هر جامعه‌اي به ‌خصوص در جامعه اسلامي كشورمان، به منزله چشمان تيزبيني هستند كه نقش مهمي در سالم‌ سازي فضاي كشور و مبارزه با فساد اداري دارند.
مبارزه واقعي با فساد اقتصادي، رانت‌ خواري و ديگر اشكال فساد از رهگذر انعكاس اخبار و اطلاعات به شيوه حرفه‌اي، صحيح و غيرمغرضانه محقق مي‌شود. واقعيت اين است كه رسانه‌ها با خبررساني و افشاگري، از چنان پتانسيلي برخوردارند كه مي‌توانند فضا را براي سو‌ء استفاده ‌كنندگان از بيت‌المال ناامن كرده و بساط بسياري از بسترهاي ناپاك را از بين ببرند اما شرط اين تاثيرگذاري، دوري از موج‌سواري و تبديل نشدن به ابزار جريان‌هاي سياسي است و قطعا رسانه‌ها مي‌توانند نقش مثبت و تاريخي خود را در امر مبارزه با فساد ايفا كنند.

معصومه نیک کار
مدیرمسئول پایگاه اطلاع رسانی پویشگران گیل