ترامپ و جهان كه نظاره‌گر تصميمات اوست

ترامپ به عنوان رييس‌جمهور ايالات متحده انتخاب شد و برای بسياری از كشورها موضوع چگونگی رابطه با امریکا به يك معادله جدی بدل شده است. اين مساله براي ايران كه در دور اول رياست‌جمهوری ترامپ و طی سال‌های ۲۰۱۶ تا۲۰۲۰ دامنه وسيعی از چالش‌ها و رخدادهای تلخ را پشت سر گذاشته است با دشواری ‌ها و تصميمات سخت بيشتری همراه است.
معتقدم چند نكته در بحث روابط خارجی ايران در دوران ترامپ وجود دارد كه بايد به آنها توجه ويژه‌ای شود. به‌ طور كلی نبايد برای‌ ايران اهميت داشته باشد چه فرد يا جريانی در امريكا، اروپا، كشورهای همسايه يا ساير نقاط جهان در راس قدرت قرار دارد. طبيعتا كشورهای ديگری هم هستند كه به آمدن و رفتن رؤسای جمهور و رهبران كشورهای ديگر بی‌توجه‌اند و راهبردهای خود را دنبال می‌کنند. آنچه برای ايران دارای‌ اهميت است منافع ملی مردم و قشرهای مختلف است. طبيعی است كه در سياست‌گذاری‌ها در مقاطع زمانی مختلف می‌توان راهبردهای متفاوتی را تدارك ديد. ممكن است در يك مقطع زمانی، راهبرد اولويت قرار دادن كشورهای همسايه در دستور كار دولت‌های ايران قرار بگيرد و در يك مقطع ديگر چين، اروپا، آسیای جنوب شرقی و…
مهم اين است كه منافع ملی كشورمان بايد در اين مراودات محقق شود. منافع ملی كشورها است كه سياست‌ها را تعيين می‌كند. ما تجربه خوبی از دوران رياست‌جمهوری ترامپ نداشتيم و خاطرات تلخی از حضور او در ناخودآگاه جمعی ايرانيان ثبت شده است. از ماجرای خروج از برجام توسط ترامپ و افزايش فشارهای تحریمی عليه ايران گرفته تا رخداد تلخ شهادت سردار سليمانی و به رسميت شناختن پايتخت رژيم صهيونيستی، همگی در دوران رياست‌جمهوری ترامپ به وقوع پيوسته است. اما به نظر می‌رسد با شرايطی كه در دولت چهاردهم در حال رخ دادن است و از يك طرف گفتمان وفاق به عنوان يك كليدواژه در داخل كشور اجرایی شده و در خارج هم سياست تنش زدایی عينيت پيدا می‌كند، تحولات سمت و سوی مثبتی را داشته باشد. رييس‌جمهور و كابينه ايشان در عين اينكه با صدای بلند اعلام می‌كنند، ايران با هيچ كشوری در سطح جهان سر جنگ ندارد و به دنبال منافع مردم خودش است از ظلم و تجاوزگری در  جهان نيز تبری می‌جويند.
به نظر می‌رسد واكنش كشورهای ديگر پس از پيروزی ترامپ تامل برانگيز باشد. مثلا روسيه اين انتظار را دارد كه با آمدن ترامپ بحران ميان روسيه و اوكراين به پايان رسيده و زمينه برای كاهش تنش‌ها فراهم شود. از سوی ديگر ونزوئلا هم تصور می‌كند در اين شرايط تازه بخشی از مشكلاتش با غرب را می‌تواند پايان بدهد. مجموعه اين داده‌ها به ما می‌گويد كه جهان توقع تحولات تازه‌ای از اين تغييرات را دارد. اگر ترامپ اجرای‌ همان راهبرد سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰ خودش را اجرایی كند يا به دنبال كنترل مهاجرت‌ها و سياست‌هايی از اين دست باشد حتی شركای امريكا مانند اتحاديه اروپا هم فاصله خود را با امريكا حفظ خواهند كرد. اگر راهبرد ترامپ مانند تجربه قبلی دولتش باشد، چالش‌های جدی اقتصادی در جهان ايجاد می‌شود. البته بايد ديد ابتدا ترامپ چه راهبردهایی را اجرایی‌ می‌كند و پس از آن ساير كشورها چه واكنشی به اين راهبردها نشان می‌دهند.ايران هم می‌تواند از شكاف‌های موجود ميان قدرت‌ها بهره‌برداری كرده و منافع خود را استيفا كند.
دولت چهاردهم با حفظ شعار عزت، حكمت و مصلحت در راستای پاسخ‌دهی به مطالبات مردم عمل كرده و تلاش می‌كند به وعده‌هايی كه در ايام انتخابات به مردم داده است، عمل كند. مهم‌ترين مطالبه مردم از دولت چهاردهم بهبود شاخص‌های‌اقتصادی و حل معضلات معيشتی مردم است. دولت به خوبی آگاه است برای تحقق اين وعده ابتدا بايد در حوزه تصميم‌سازی‌های داخلی اصلاحات لازم را انجام بدهد و ناترازی‌های‌‌ اقتصادی در بخش‌های گوناگون را رفع كند و سپس در حوزه سياست خارجی از طريق سياست تنش‌زدایی زمينه كاهش يا رفع تحريم‌های اقتصادی را فراهم سازد.

‌