موانع و مشکلات نظام سلامت ساختاری و کشوری است نه استانی

دکتر آشوبی ، یکی از پاسخگوترین مدیران اجرایی استان گیلان است

برخی برای اعمال نفوذ و رسیدن به هدف شان از هر وسیله ای استفاده می کنند ، حتی جوسازی تهمت و تشویش اذهان عمومی/اقدامات نظام سلامت در گیلان در دوره ی مدیریت دکتر آشوبی ، با توجه به کمبود منابع مالی و عدم پرداخت بدهی توسط بیمه ها ، قابل دفاع است/روند تجهیز بیمارستان های و مراکز درمانی و بهداشتی دولتی در دوره ی مدیریت دکتر آشوبی با دوره‌های گذشته با توجه به کمبود منابع، قابل ملاحظه است

علی کریمی پاشاکی ـ روزنامه نگار__قبل از انعقاد کلام لازم است تأکید شود که نظام سلامت گیلان در دوره مدیریت دکتر آشوبی یکی از شفاف ترین دستگاه های اجرایی در حوزه عملکرد مالی و پشتیبانی و ارائه‌ی خدمات درمانی و بهداشتی در مراکز درمانی و بهداشتی دولتی بوده‌است، همچنین شخص دکتر محمد تقی آشوبی ، پاسخگو ترین و خوش اخلاق ترین مدیر ارشد اجرایی بوده‌است ( با احترام به تمام رؤسای قدیمی دانشگاه علوم پزشکی گیلان)که تاکنون دانشگاه علوم پزشکی گیلان بخود دیده است.
در ضمن حدود سه و نیم سال از عملکرد تیم مدیریتی دکتر آشوبی در نظام سلامت گیلان با تمام کمبود های نرم افزاری و سخت افزاری و منابع اعتباری، عدم پرداخت بموقع بدهی توسط بیمه ها و…قابل دفاع می باشد و با توجه به مشکلات عدیده و پیچیده سنواتی که به شکل ملی و کشوری عجین نظام سلامت از دهه های گذشته شده است ، اما مدیریت خوب دکتر آشوبی با بهره‌گیری از تجارب گذشته و ‌همچنین همکاری خوب تمام کارکنان زحمتکش دانشگاه علوم پزشکی گیلان در این شرایط بسیار سخت ، اجازه نداده است تا روند خدمات رسانی به مردم دچار وقفه شود.
اما با کمال تأسف به نظر می رسد، برخی برای رسیدن به موقعیت و مناصب در دانشگاه علوم پزشکی گیلان از هیچ اقدام غیر اخلاقی و غیر واقعی و با توسل به وارونه جلوه دادن و تشویش اذهان عمومی با خبرسازی، مصاحبه ها با افراد مجهول الهویه و گزارش های یک طرفه سعی در آشفته جلوه دادن روند کار در مراکز درمانی و بهداشتی تحت مدیریت دانشگاه علوم پزشکی گیلان هستند تا بتوانند با این اقدامات غیر قانونی و غیر اخلاقی به اهداف خرابکارانه و شوم خود برسند.

مشکلات نظام سلامت ساختاری و ملی نه فقط استانی

صاحب نظران حوزه ی سلامت معتقدند که مشکلات و موانع موجود در ارتباط با نظام سلامت ساختاری و کشوری است‌
که هم دولت های مختلف و هم مجالس دوره‌های گذشته تا به امروز در ایجاد این مشکلات و کمبودها نقش آفرینی کرده‌اند و بایستی همگی پاسخگو باشند ، نه صرفاً رؤسای دانشگاه های علوم پزشکی در استانهای مختلف کشور.

وقتی که در نظام سلامت از روز اول در قبل از انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ و در ادامه پس از انقلاب اسلامی یعنی بیش از چهار دهه گذشته ، مقوله ی درمان بر مقوله بهداشت پیشی گرفت و نظام سلامت بجای بهداشت و پیشگیری محور به درمان محور تبدیل شد ، عملاً ورود به بیراهه را آغاز کرد و تاکنون نیز به همان روند ناقص و کژراهه رهسپار است که دولت ها و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و مجلس شورای اسلامی و سایر ذیربطان این امر ‌مهم و اساسی بایستی برای حل اساسی مشکلات پیچیده ی نظام سلامت چاره جویی و گره گشایی می کردند که نکردند ، این مشکلات ساختاری را بایستی در اشل کشوری حل و فصل می شد نه صرفاً از رؤسای دانشگاه های علوم پزشکی استانهای مختلف کشور انتظار داشته باشیم که این حجم از مشکلات را به تنهایی حل و فصل کنند!؟.

اینکه برخی رسانه ها در این ارتباط فقط مشکلات را آن هم نه به صورت جامع بلکه یکجانبه بررسی، گزارش و منتشر می کنند نه تنها به حل مشکلات ‌کمک نمی کنند، بلکه با این اطلاع رسانی ناقص و پر شائبه، مرجعیت و رسالت اطلاع رسانی همه جانبه را در نزد افکار عمومی مخدوش می کنند و باعث کاهش اعتماد عمومی به رسانه های گروهی خواهند شد.
همچنین با کمال تأسف،برخی نمایندگان مجلس که خود ریل گذار حرکت کشور و وزارت خانه ها هستند و یا فلان عضو هیئت علمی که حتی در بیان انتقاد حاضر نیست خود را معرفی کند!! که اگر عضو هیات علمی باشد و نداند که ‌خشت اول در نظام سلامت بجای بهداشت محوری به درمان محوری گرایش پیدا کرد ‌و منشاء تقریباً قریب به اتفاق مشکلات نظام سلامت از همین گژ راهه آغاز شده‌است، را نبیند و بجای آن مثلا رئیس یک دانشگاه علوم پزشکی یک استان را مسبب ناملایمات و کمبودهای موجود بداند، یا عضو واقعی هیات علمی نیست و یا اینکه فقط می خواهد با جوسازی و فرافکنی توپ را در زمین دیگران بیندازد، رئیس یک دانشگاه علوم پزشکی در فلان استان کشور را مقصر معضلات نظام سلامت بدانند ، این روش ، روشی غلط غیر اخلاقی و در واقع پاک کردن صورت مسئله است که به حل مسئله نه تنها کمک نخواهد کرد ، بلکه مشکلات را پیچیده تر و بدتر خواهد نمود.

این موضوع مدتی است توسط برخی رسانه‌ها و برخی نمایندگان مجلس و همچنین برخی ذی نفعان دیگر در استان گیلان در حال تکرار است و مشخص است که این افراد بدنبال حل و فصل اساسی مشکلات نظام سلامت نیستند و به نظر می رسد فقط می خواهند به خواست های شخصی مدیریتی و بعضاً تندروانه ی خودشان برسند و دکتر محمد تقی آشوبی، رئیس کنونی دانشگاه علوم پزشکی گیلان را تغییر دهند و فردی را جانشین نمایند که از خودشان باشد تا بتوانند در معاونت ها و مدیریت ها افراد مورد نظر شان منصوب نمایند و گذشته را تکرار کنند !!! و برای انجام این کار از هر وسیله ای استفاده می کنند ، حتی دخل و تصرف در مصاحبه با پزشکان و سایر افراد برای اینکه اوضاع را آنچه که خود می خواهند جلوه دهند و تا نظر وزیر محترم بهداشت را با خود همراه نمایند!.

و اما بعد….

از آنجا که تعارض منافع به‌ویژه در بهداشت و درمان خط قرمز قانون اساسی و دولت چهاردهم به‌ حساب می‌آید، سؤالی در اذهان متبادر می‌شود که آیا دانشگاه علوم پزشکی گیلان به‌عنوان متولی تأمین و حفظ سلامت مردم توانسته است بطور نسبی در این عرصه موفق عمل کند یا خیر؟
تعارض منافع در حوزه ی سلامت، یکی از گلوگاه‌های تبعیض و بی عدالتی است؛ که به برخی‌ها در نظام سلامت به علت رانت های آنچنانی و تمامیت خواهی ، فرصت می‌دهد تا با منافع قشر عظیمی از مردم در تضاد و تعارض قرار بگیرد.
به بیانی دیگر، تعارض منافع در نظام سلامت را می‌توان به ذی نفعانی مثال زد که خود مسؤولیت اداره ی بخش وسیعی از حاکمیت را در اختیار دارند و موازی با آن در بخش خصوصی حوزه‌های دیگر نیز فعال‌ هستند؛ در چنین حالتی احتمال اینکه با منافع حقوق عامه با حقوق عده‌ای از در بخش خصوصی درمان در تضاد و تناقض باشد، زیاد است که خوشبختانه دکتر آشوبی ،ریاست کنونی و مردمی دانشگاه علوم پزشکی گیلان از این اتهام مبراست.

می توان ادعا کرد موضوع تعارض منافع و رعایت حقوق خدمت گیرندگان در نظام سلامت به یکی از رویکردهای نظام سلامت در دولت چهاردهم و دکتر آشوبی رئیس دانشگاه علوم پزشکی گیلان تبدیل‌شده است .
تعیین خط‌مشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در خصوص تعارض منافع، ما را بر آن داشت تا برشی از اقدامات دانشگاه علوم پزشکی گیلان را بررسی و ارزیابی کنیم تا دریابیم که عملکرد و کارنامه این دستگاه عریض و طویل تأمین، حفظ و ارتقای سلامت در چارچوب سیاست‌های تعیین‌ شده دولت و وزارت خانه متبوع تا چه اندازه در این پهنه جغرافیایی رعایت و عملیاتی می شود .

نگاه اجمالی در تغییر وضعیت تخت‌های درمانی در دانشگاه علوم پزشکی گیلان نشان می‌دهد این دانشگاه توانسته با افزایش تخت های بستری و تخت های CCU و ICU در بیمارستان‌های دولتی گام مؤثری در حوزه درمان برداشته و از گسیل و هدایت بیماران به بخش خصوصی تقریباً به میزان قابل توجهی جلوگیری کرده است ، هر چند تا رسیدن به نقطه مطلوب هنوز بایستی بیشتر کار شود.

توسعه و تجهیز آزمایشگاه‌های تخصصی بیمارستان‌های دولتی استان یکی دیگر از نقاط قوت دانشگاه علوم پزشکی گیلان است که توانسته تا میزان قابل‌ ملاحظه‌ای از حقوق مردم دفاع و از ارجاع بی‌مورد بیماران به بخش خصوصی بکاهد.
در گذشته، بیماران و همراهان آن‌ها به سبب فقدان آزمایشگاه‌های تخصصی در بیمارستان‌های دولتی به‌ ناچار باید به بخش خصوصی مراجعه می‌کردند که این امر علاوه بر افزایش هزینه‌ها، سرگردانی بیماران را در مراکز پراکنده و بعضاً غیرتخصصی را هم به دنبال داشت.
احداث و راه‌اندازی چندین کلینیک ویژه تخصصی در شهرستان های مختلف استان گیلان، از دیگر اقداماتی بوده که توانسته بار بیمارپذیری را در مراکز تحت مدیریت دانشگاه علوم پزشکی افزایش دهد.
با احداث و بهره‌برداری از کلینیک‌های تخصصی و تجهیز بیمارستان های دولتی به دستگاه‌های مدرن و تخصصی در بیمارستان مهم دکتر حشمت ، پورسینا ، رازی، امیرالمومنین، هفده شهریور و الزهرای رشت و برخی شهرستان های استان گیلان، هجوم بیماران به بخش‌های خصوصی اعم از بیمارستان‌ها و مطب‌های پزشکی به میزان قابل‌توجهی کاهش‌ یافته است .
البته، افزایش سرانه فضای فیزیکی درمان در استان تنها به کلینیک‌های ویژه تخصصی ختم نشده بلکه طی در سال های اخیر دو بیمارستان در شرق و غرب استان هم‌ تراز با بیمارستان‌های خصوصی احداث و به بهره‌برداری رسید و علاوه بر آن در آینده نه‌چندان دور، حوزه درمان گیلان به همت دانشگاه علوم پزشکی استان صاحب بیمارستان بزرگ بیش از ۴۰۰ تختخوابی شود و امید است در آینده ای نزدیک به بیمارستان جنرال نیز در برنامه ریزی ساخت قرار گیرد که با بهره‌برداری از آن انقلابی در حوزه ی درمان استان پدید خواهد آمد‌ و موجب افزایش رضایت‌مندی مردم می‌شود.توسعه و تجهیز بخش‌های مختلف در بیمارستان‌های استان به‌ویژه در بیمارستان پورسینا ی رشت ، بیمارستان تخصصی قلب حشمت رشت، امام حسن مجتبی (ع) فومن و یا شهید بهشتی بندرانزلی، بیمارستان شهید نورانی تالش ، بیمارستان های شرق گیلان اعم لاهیجان ،سیاهکل، املش ،لنگرود ، رودسر و آستانه اشرفیه از دیگر اقداماتی بوده که توانسته در راستای حفظ و ارتقای کمی و کیفی خدمات درمانی به مردم نقش‌آفرینی کند.
در گذشته بخشی همچون اورژانس بیمارستان قلب دکتر حشمت رشت به سبب کمبود فضای فیزیکی و تخت‌های درمانی نامطلوب عاملی برای فرار بیماران به بخش خصوصی بود در حالیکه امروزه بخش اورژانس همین بیمارستان در حد استاندارد احداث و راه‌اندازی شده است.
ناگفته نماند بخش اسکن هسته‌ای مرکز آموزشی درمانی حشمت رشت نیز با پیگیری‌های دانشگاه علوم پزشکی گیلان ، باعث شده‌است تا مردم از ارجاع به بخش خصوصی کم نیاز شده و خدمات اسکن هسته‌ای قلب را به‌ صورت دولتی دریافت کنند.
یکی از مرزهای تعارض منافع در حوزه سلامت، هدایت به‌ ناچار بیماران از بخش دولتی به خصوصی به سبب فقدان تجهیزات پزشکی سرمایه‌ای نظیر CT اسکن و یا MRI و…بوده است.هر چند اقداماتی جهت بهبود امور در سنوات گذشته شده بود،ولی به علت اختصاص سهمیه ای تعدادی از اقلام و تجهیزات مدرن پزشکی و نظام سلامت عمومی و دولتی به علت وجود رانت های گوناگون به بخش خصوصی ،که نظام سلامت بخش دولتی از تجهیز مراکز درمانی دولتی از آن تجهیزات بر اساس قانون نظام سلامت عملاً محروم شده بود با پیگیریها و تلاش های دکتر آشوبی خوشبختانه بخش بزرگی از کمبود های موجود بر طرف شده و آن مقدار باقی مانده هم کد اعتباری برای تأمین و تجهیز در مراکز درمانی دریافت کرده‌اند که بزودی تأمین خواهند شد.
علی ایحال ، اقدامات اخیر دکتر آشوبی و تیم مدیریتی همراه ایشان تاکنون تاثیرگذار جهت بهبود وضعیت نظام سلامت دولتی در استان گیلان بوده‌است که در صورت تداوم و پیگیری های ایشان این وضعیت در ادامه به وضعیت مطلوب منجر خواهد شد.