بقلم دکتر هادی حقشناس،اقتصاددان
آنچه که باید به صراحت بیان کنیم این است که ا کنون بر کشور شرایط جنگی حا کم است. سریعترین اثری که در شرایط جنگی میتوان دید، این است که در سمت عرضه اقتصاد، اخلال ایجاد میشود.تفسیر این جمله برای طرف مقابل هم هست.
علتی که امــروز در جهــان کمبودپرواز هواپیما خود را نشان داده این است که در عرضه سوخت جت اخلال ایجادشده یا قیمت بنزین در آمریکا افزایش پیدا کرده، چون اخلالی درصادرات نفت در تنگه هرمز ایجادشــده است. وقتی که به راحتــی میپذیریم قیمت بنزیــن در آمریکا یا برخی از ایرلاینها بــه خاطــر افزایــش قیمــت ســوخت منحل اند، آن هم به دلیل همان اخلال در عرضه سوخت شدهاســت. در یک مقیــاس دیگــر در داخل کشــور هم برخی از گرانیهــا به دلیــل همین اخلالی اســت کــه در واردات برخی از نهادهها ایجاد شده یا به دلیل اینکه منابع ارزی ما به خاطــر تحریمهــا با دشــواری زیــاد به کشــور منتقل میشود، قیمت ارز گران شــده که این افزایش قیمت ارز روی قیمت نهادهها تاثیرگذار شــده و محصول نهادهها مانند مر غ گران شــده اســت. لذا یک تحلیل این شکلی میتوان کــرد که ذکر شــد. اما یک نکته مهــم دیگری هم وجود دارد و آن این است که قبل از جنگ رمضان یا قبل از جنگ ۱۲ روزه در خرداد سال گذشته، باز در اقتصاد ایران تورم داشــتهایم. به خصــوص از ســال ۹۷ و بعــد از خروج آمریکا از برجــام، میانگین تــورم در اقتصــاد ایــران دو برابر شــد. یعنی از ســال ۹۷به این ســمت تــورم در اقتصاد ایــران بیــش از ۳۰درصــد شــد. یکــی از دلایل را میتوان چنیــن گفــت کــه بودجــه ســنواتی در مجلــس دولــت افزایش پیــدا کرد، بــدون اینکه ســمت منابع رشــد کرده باشد. البته منظور رشد متناســب با ارقام بودجه است.
بنابراین اقتصاد ایــران و ایــن گرانیها ریشــه در دو نکته دارد. یکی در سیاســتهای مالی پولی و بودجه گذشته اقتصــادی ایــران و دوم تحریمهــا و اخلالی کــه در نقــل انتقال داراییها و پول کشــور و نیزدشــواریهایی که در صادرات و واردات کشور ایجاد شد که برآیند این مسائل همیــن گرانیها میشــود.
اگر کمــی عمیقتر بــه اقتصاد ایران فکر کنیم، پاییــن بودن بهــرهوری در اقتصاد ایران هم یک موضوع همیشگی اســت. ما در ۶ برنامه ۵ ساله گذشته همیشــه آرزو داشــتهایم که از رشــد ۸ درصد یک سوم آن ناشی از بهرهوری باشد ولی هرگز در اقتصاد ایران این اتفاق نیفتاده اســت. لــذا اقتصاد ایــران از مجموعه مسائل مختلف رنج میبرد. شاید دقیقا به همین دلیل بوده که رهبر شهید بیش از ۱۰ سال برای سالها، عنوان اقتصــادی انتخــاب میکردند. امســال هم مقــام معظم رهبری برای سال عنوان اقتصاد مقاومتی در سایه امنیت ملی و وحدت ملــی را انتخاب کردهاند. لذا مســئله ایران همچنان اقتصاد اســت و ما نیاز بــه این داریم کــه بعد از جنگ یک نگاه علمی، شجاعانه و دور از هرگونه مسائل سیاسی به اقتصاد کشور داشته باشیم.
https://t.me/HadiHaghshenas_ir
